Polonya başıboş köpek sorununu nasıl çözdü?

Bir dönem sokaklarında başıboş köpek sürülerinin sıkça görüldüğü Polonya, yıllar içinde uyguladığı kapsamlı politikalar sayesinde bu sorunu büyük ölçüde çözdü. Avrupa Birliği üyesi ülkede bugün sokaklarda sahipsiz köpeklere neredeyse hiç rastlanmazken, uygulanan sistem hayvanların öldürülmesi yerine kısırlaştırılıp barınaklarda yaşamlarını sürdürmelerine dayanıyor.

Sorunun çözümünde dönüm noktası, 21 Ağustos 1997'de yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Yasası oldu. Düzenlemeyle birlikte belediyelere sahipsiz hayvanları toplama sorumluluğu verildi. Belediyelere bağlı hayvan devriyeleri ile yetkilendirilen ekipler, ihbar edilen köpekleri alarak önce sahiplerine ulaşmaya çalışıyor. Sahibine ulaşılamayan ya da terk edildiği belirlenen köpekler ise mikroçip takıldıktan sonra kısırlaştırılıyor ve barınaklara yerleştiriliyor.

Öldürmek yerine ömür boyu bakım

Polonya, geçmişte başıboş köpek sorununu toplu itlaflarla çözmeye çalışmıştı. Komünist yönetim döneminde uygulanan bu yöntemler hem sorunu ortadan kaldıramadı hem de hayvan hakları açısından yoğun eleştirilere neden oldu.

1990'lı yıllarda siyasi dönüşümün ardından hayvan hakları alanında önemli adımlar atıldı. Kurulan vakıflar ve özel barınakların da katkısıyla hazırlanan 1997 tarihli yasa, evcil hayvanların korunmasına yönelik kapsamlı kuralları hayata geçirdi. Düzenlemeyle birlikte insani zorunluluk halleri dışında hayvanların öldürülmesi yasaklandı. Belediyeler ise sahipsiz hayvanların bakımından sorumlu hale getirildi.

Bugün yakalanan köpekler çiplenip kısırlaştırıldıktan sonra barınaklarda yeni sahiplerini bekliyor. Sahiplenilmeyen hayvanlar ise yaşamlarını barınaklarda sürdürüyor.

Yeni düzenlemeler yolda

Ülkede köpek yakalama süreçleri ve bazı barınakların denetimine ilişkin zaman zaman eksiklikler gündeme gelse de mevcut sistemde sahipsiz hayvanların öldürülmesine izin verilmiyor.

Devlet Denetleme Kurulu (NIK) verilerine göre Polonya'da 7 milyondan fazla köpek bulunurken, bunların yaklaşık 950 bini barınaklarda yaşıyor. Hükümetin hazırladığı yeni yasa tasarısında ise zorunlu mikroçip uygulamasının yaygınlaştırılması, belediye destekli kısırlaştırma programlarının genişletilmesi, kaçak köpek üretim çiftliklerinin kapatılması ve bu alandaki cezaların artırılması hedefleniyor.