Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda 279 kabul ve 119 ret oyuyla kabul edildi. Üç ülke arasında ortak savunma mekanizması oluşturulmasını öngören anlaşma; askeri iş birliği, savunma sanayisinde ortak üretim, istihbarat paylaşımı ve savaş durumunda lojistik destek gibi önemli hükümler içeriyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edildi.
TBMM Başkanvekili Celal Adan başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, milletvekillerinin gündeme ilişkin konuşmaları ve siyasi parti gruplarının önergelerinin görüşülmesinin ardından kanun teklifinin maddelerine geçildi.
5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanan görüşmelerin ardından yapılan oylamada 398 milletvekili oy kullandı. Teklif, 279 kabul ve 119 ret oyuyla Meclis'ten geçti.
AK Parti, MHP ve CHP milletvekilleri anlaşmaya destek verirken, YENİ Parti, İYİ Parti, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu karşı oy kullandı.
Bir ülkeye saldırı tüm taraflara yapılmış sayılacak
Anlaşmanın en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, taraf ülkelerden herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırıların ortak savunma kapsamında değerlendirilmesi oldu.
Buna göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan'dan birine gerçekleştirilecek dış silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek.
Taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye yardım sağlamak amacıyla mevcut imkânlarını kullanacak. Ancak askeri desteğin türü ve kapsamı, ülkelerin ihtiyaçları ve kapasiteleri doğrultusunda gerçekleştirilecek ortak değerlendirmelerle belirlenecek.
Anlaşmanın, bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi ve ortak caydırıcılık kapasitesinin artırılması amacıyla hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Savunma sanayisinde ortak üretim ve teknoloji paylaşımı
Kabul edilen anlaşma, üç ülkenin savunma sanayisi alanındaki iş birliğini de kapsıyor.
Bu çerçevede taraf ülkelerin savunma sanayisi kuruluşları arasında teknoloji paylaşımı, ortak araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile askeri teçhizat üretiminin desteklenmesi öngörülüyor.
Anlaşma kapsamında savunma teknolojilerinin geliştirilmesi, ortak üretim projelerinin hayata geçirilmesi ve savunma sanayisinde nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca tarafların askeri kurumları arasında personel değişimi yapılabilecek, ortak eğitim programları ve tatbikatlar düzenlenebilecek.
Bu faaliyetlerle üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyonun ve birlikte çalışabilirlik kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Savaş ve olağanüstü durumlarda lojistik destek
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, barış döneminin yanı sıra savaş ve olağanüstü durumlarda sağlanabilecek askeri desteğe ilişkin hükümler de içeriyor.
Anlaşmaya göre taraflar arasında silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizatın teminine yönelik lojistik iş birliği gerçekleştirilebilecek.
Terörle mücadele alanında ortak çalışmaların güçlendirilmesi de anlaşmanın temel başlıkları arasında bulunuyor.
Ülkeler, ulusal güvenliklerini etkileyen tehditler konusunda düzenli istişarelerde bulunacak ve ortak değerlendirmeler doğrultusunda tedbirler geliştirebilecek.
Ayrıca karşılıklı mutabakat ve bilgi güvenliği ilkeleri çerçevesinde güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımı yapılabilecek.
Suudi Arabistan'da ortak savunma komitesi kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını takip etmek ve savunma iş birliğine stratejik yön vermek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak.
Üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşacak komite, yılda iki kez toplanacak.
Ülke liderleri ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Komitenin çalışmalarını yürütmek üzere Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulacak. Sekretaryanın başına, taraf ülkeler arasında dönüşümlü olarak üç yıllığına görevlendirilecek bir genel sekreter getirilecek.
İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması kararlaştırılırken, anlaşmaya yeni ülkelerin katılımı da kurucu tarafların onayına bağlı olacak.
Anlaşmadan çekilmek için 10 yıl beklenecek
TBMM'de kabul edilen düzenlemeye göre Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın yürürlüğe girebilmesi için ülkelerin ulusal onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.
Son onay belgesinin ilgili sekretaryaya teslim edilmesiyle yürürlüğe girmesi öngörülen anlaşma süresiz olacak.
Taraf ülkeler, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkını kullanamayacak.
Bu sürenin ardından anlaşmadan ayrılmak isteyen ülkenin, diğer taraflara en az üç ay önceden diplomatik kanallar üzerinden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
Anlaşmanın sona ermesi veya taraflardan birinin çekilmesi durumunda, daha önce üzerinde uzlaşılan ve devam eden ortak projeler etkilenmeyecek. Gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin korunmasına ilişkin yükümlülükler de geçerliliğini sürdürecek.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma ve güvenlik iş birliğini genişletecek anlaşma, gerekli onay işlemlerinin tamamlanmasıyla yürürlüğe girecek.
SİYASET 06 Kasım 2026 Cuma, 11:12
Benzer Haberler