Trump, İran'a yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı, Ukrayna-Rusya savaşı ve Çin ile ilişkiler hakkında değerlendirmelerde bulundu, yeni mesajlar verdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran'a yönelik operasyonlardan Ukrayna-Rusya savaşına, Çin ile ilişkilerden Avrupa Birliği, Meksika ve Kanada ile ticarete kadar birçok konuda açıklama yaptı. Trump, İran'daki Kazma Dağı'nda herhangi bir hareketlilik tespit edilmesi halinde bölgeyi vurabileceklerini söyledi.
Trump, ABD Başkan Yardımcısı James David Vance'in İran'la yaşanan gelişmeleri "savaş" yerine "askeri çatışma" olarak tanımlamasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun ABD açısından küçük çaplı bir mesele olduğunu savundu. Trump, "Birçok kişinin buna savaş demediğini söyleyebilirim. Ben buna askeri çatışma diyorum. Çünkü bu bizim açımızdan küçük bir mesele. Büyük çaplı bir şey değil. Venezuela operasyonunu ve bunu gerçekleştirdik. Venezuela'da hiç kimseyi kaybetmedik. Burada ise 18 kişi kaybettik" dedi.
ABD'nin Vietnam'da 100 bin, diğer çatışmalarda ise on binlerce insan kaybettiğini belirten Trump, İran'la yaşananların aralıklı saldırıların gerçekleştiği bir çatışma olduğunu söyledi. Trump, "İran ile olanın aralıklı bir çatışma olduğunu söyleyebilirim. Zaman zaman saldırılar düzenliyoruz. Başkan Yardımcısı'nın söylediklerini duydum ve ilginç buldum. Çünkü söyledikleri büyük ölçüde isabetli. Şu anda savaşmıyoruz. Çatışma yok. Hürmüz Boğazı'nı kontrol ediyoruz ve çok miktarda petrol çıkarıyoruz" ifadelerini kullandı.
İran'ın radarlarına yönelik saldırılar
Trump, Hürmüz Boğazı'nın çevresindeki bazı bölgelerin hedef alındığını, İran'a ait radarların imha edildiğini ve daha önce boğazın kontrolünü korumak amacıyla kullanılan hava araçları ile diğer unsurların ortadan kaldırıldığını öne sürdü. ABD Başkanı, "Artık boğazı biz kontrol ediyoruz. Dün gece çok sayıda gemi boğazdan geçti ve her gün geçmeye devam ediyor" dedi.
Trump'ın gündeme getirdiği Kazma Dağı'nın altında İran'ın zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarının bulunduğu öne sürülen bir yer altı tesisi olduğu iddia edildi. Trump, bölgedeki hareketliliği takip ettiklerini belirterek, "Eğer Kazma Dağı'nda herhangi bir faaliyet varsa, burayı çok yakında vurabiliriz. Bir hareket olduğunda imkanlarımız sayesinde bunu görebiliyoruz. Uzay alanında açık arayla öndeyiz ve bu sayede İran'daki Kazma Dağı'nda hareket eden herkesi biliyoruz. İran'ın her yerinde hareket eden herkesi biliyoruz. Bir şeyler ters giderse onları vururuz. Hem de çok sert vururuz" şeklinde konuştu.
İran'ın nükleer silah geliştirmesinin önüne geçtiklerini ve böylece Orta Doğu'nun yıkıma sürüklenmesini engellediklerini savunan Trump, Avrupa ile ABD kentlerine yönelik saldırıların da önüne geçildiğini söyledi. Trump, bu süreçte ABD'nin 18 kişinin hayatını kaybettiğini ifade etti.
Trump, İran'a yönelik operasyonların ardından radar sistemlerinin yeniden kurulmaya çalışıldığını ancak bunların tekrar imha edildiğini belirterek, "Yaptığımız şey inanılmaz. Venezuela'nın kontrolünü ele aldık ve şimdi esasen İran'ın kontrolünü de ele geçirdik. Geçen gece radarlarını imha etmek için düzenlediğimiz saldırılardan önce günlerdir ateş açılmıyordu. Son derece gelişmiş radar sistemleri getirmişlerdi. Bir kez imha etmiştik, şimdi ikinci kez imha ettik. Şu anda herhangi bir faaliyet görünmüyor. Sanırım sürekli sistem getirip kaybetmekten bıktılar" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı'ndaki mayınlara ilişkin de konuşan Trump, "su altında kimsenin göremediği mayın temizleme araçları" kullanılarak bölgenin tamamen temizlendiğini söyledi. Trump, "Çok iyi bir iş çıkarıyoruz. Buna 'askeri çatışma' diyebilirim. Bazıları buna başka isimler de verebilir ancak önemli olan, muazzam bir başarı elde etmiş olmamız" dedi.
Putin için "NATO'ya saldırmak istemiyor" dedi
Trump'a, Almanya'nın Leipzig Havalimanı'nda bulunan patlayıcı yüklü bir drondan Rusya'yı sorumlu tutması ve bunun NATO topraklarına yönelik saldırı anlamına gelip gelmediği de soruldu. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in NATO ülkelerine saldırma niyetinde olmadığını belirterek, "(Rusya Devlet Başkanı) Putin'in NATO topraklarına saldıracağını düşünmüyorum. Kendisiyle görüşüyorum ve onu çok iyi tanıyorum. Putin, NATO topraklarına saldırmak istemiyor" cevabını verdi.
Trump ayrıca damadı Jared Kushner ile Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un Kiev ve Moskova'ya yapacağı ziyaretlerin içeriği hakkında bilgi verdi. Söz konusu ziyaretlerde yeni bir barış önerisinin gündeme getirileceğini belirten Trump, "Savaşı sona erdirmeye yönelik bir teklif götürüyorlar. Sekiz savaşı sona erdirdim. Umarım benimle gurur duyuyorsunuzdur. Sekiz savaşı sona erdirdim ama hiç takdir görmedim. Nobel Ödülü aldım mı? Yok. Gerçi ödülü alan kişi bunu bana teklif edecek kadar nazikti. 'Nobel'i tarihte sizden daha fazla hak eden kimse yok' dedi. Lakin Norveç'te beni pek sevmiyorlar. Sanırım onlar için fazla muhafazakar yapıdayım" şeklinde konuştu.
Ukrayna'ya sunulacak teklifin askeri operasyonların durdurulmasını içerip içermediği sorusuna Trump, "Hayır. Barış için bir fikrimiz var" yanıtını verdi. Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'in birbirlerinden nefret ettiğini ve bunun anlaşmaya varılmasını zorlaştırdığını savunan Trump, "Ayda ortalama 25 bin asker kaybediyorlar. Bunun çözüme kavuşturulması gerekiyor. Bunun için iki harika müzakereci olan Steve Witkoff ve Jared Kushner'i yolladım. Çok iyi işler yaptılar. Bir sonuç elde edip edemeyeceğimizi görmek için onları bölgeye gönderdik. Başarma ihtimalimiz oldukça yüksek olabilir" ifadelerini kullandı.
Çin'in İran politikası
Çin'in İran'a verdiği destek ve ABD'nin uygulamaya çalıştığı "Ekonomik İzolasyon Operasyonu" hakkında da değerlendirmede bulunan Trump, Pekin'in İran konusunda doğrudan bir rol üstlenmediğini söyledi. Trump, "Çin aslında İran konusunda müdahil değil. Katılımı çok sınırlı. Çin isterse büyük ölçüde duruma müdahil olabilir. Petrolünün yüzde 50'sini Hürmüz Boğazı üzerinden alıyor" dedi.
Hürmüz Boğazı'na alternatif güzergahların oluşturulduğunu belirten Trump, boru hatlarının inşa edildiğini söyledi. Suriye üzerinden petrol taşımacılığı yapılan güzergahın da devreye girdiğini ifade eden Trump, "Suriye üzerinden geçen yol da inşa ediliyor ve bu harika bir şey. Aslında yol açıldı ve petrol taşıyan devasa kamyonlarla Suriye'den geçiyorlar. Hürmüz Boğazı'na çok sayıda alternatif oluşturuluyor. Hürmüz Boğazı artık eskisi kadar önemli değil. İran aklını başına almazsa, ki bunu yapacak mı bilmiyorum, nihayetinde çok da önemi kalmayan bir Hürmüz Boğazı ile baş başa kalacak. Orta Doğu'nun tamamında boru hatları inşa ediliyor. Bu şekilde artık Hürmüz Boğazı'ndan geçmek zorunda kalmayacaklar" diye konuştu.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in 24 Eylül'de ABD'yi ziyaret edeceğini açıklayan Trump, görüşmeyi beklediğini söyledi. Trump, "Devlet Başkanı Xi, 24 Eylül'de geliyor. Ziyaretini sabırsızlıkla bekliyoruz. Kendisi harika bir beyefendi. Çin ile çok iyi bir ticari ilişkimiz var. Elbette rakibimiz ve söylenebilecek buna benzer çok şey var ancak Devlet Başkanı Xi ile muazzam ilişkilerimiz mevcut" dedi.
Xi Jinping için resmi bir akşam yemeği düzenleneceğini belirten Trump, Çin'in geçmişte ABD'den ekonomik açıdan yararlandığını savundu. Trump, "Çin'le ilişkilerimiz iyi gidiyor. Çin yıllarda bizden yararlandı. Bunun için onları suçlamıyorum zira zamanında, bu masada aklı başında olmayan insanlar oturuyordu. Ancak Çin konusunda çok başarılı olduk ve Başkan Xi ile çok iyi bir ilişkimiz var" şeklinde konuştu.
AB ve komşu ülkelerle ticaret tartışması
Trump, ABD'nin Avrupa Birliği ile ticaretinde yıllık 200 milyar dolar kaybettiğini öne sürerek, "Avrupa Birliği ile ticaretimizde yılda 200 milyar kaybediyoruz. Onlarla ticaret yapmasak, hiçbir şey kaybetmeyiz. Tek bir imza yeterli. Meksika ile ticaretimizde yılda 195 milyar dolar kaybediyoruz. Meksika ile ticaret yapmasak, onlardan almaya mecbur olduğumuz hiçbir ürünleri yok. Acılı tamale, domates ve birkaç şey dışında ihtiyaç duyduğumuz hiçbir şeyleri yok. Petrolümüz var, her şeyimiz var. Bunu yapmak istemiyorum çünkü Meksika Devlet Başkanı (Claudia Sheinbaum) ile çok iyi anlaşıyoruz" dedi.
Kanada ile ticaret konusunda da değerlendirmelerde bulunan Trump, ticaretin sonlandırılması halinde ABD'nin 60 ila 90 milyar dolar tasarruf edebileceğini savundu. Trump, Kanada'nın ticaretinin yüzde 95'inin ABD ile gerçekleştiğini ileri sürerek, "(Kanada) 'Ticaret yapmıyoruz' desem işlerinin yüzde 95'i ortadan kalkar" şeklinde konuştu.
Trump, Kanada ile ticaretin kesilmesinin bu ülke açısından ağır sonuçlar doğuracağını da belirterek, "Bunu yapsak, Kanada çok sıkıntıya girerdi. Hatta varlığını dahi sürdüremez hale gelirdi diye düşünüyorum. Çünkü ticaretinin yüzde 95'ini bizle yapıyor. 'Ticaret yapmıyoruz' desem işlerinin yüzde 95'i ortadan kalkar" dedi.
Ömer Faruk Daşkın
DÜNYA 05 Eylül 2026 Cumartesi, 11:46
Benzer Haberler