Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York'ta Türkiye-ABD ilişkilerini değerlendirerek iki ülkenin krizlere birlikte yanıt verecek kapasite ve siyasi iradeye sahip olduğunu söyledi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında bulunduğu New York'ta düzenlenen "100. Yıla Girerken Türk-Amerikan İlişkileri" başlıklı etkinliğin açılış konuşmasını yaptı ve katılımcıların sorularını yanıtladı.
Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılına yaklaşıldığına dikkat çeken Fidan, iki ülke arasındaki ortaklığın zaman içerisinde birçok kriz ve uluslararası değişimden geçerek kalıcılığını ortaya koyduğunu söyledi.
Coğrafi olarak birbirinden uzak iki ülkenin sınırlarının ötesinde etkisi bulunan ortaklar ve müttefikler haline geldiğini belirten Fidan, Türkiye-ABD ortaklığının kritik önem taşıdığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkinin mevcut süreçte merkezi bir rol oynadığını belirten Fidan, diplomatik ilişkilerin ikinci yüzyılına girerken iş birliğinin tam potansiyelini ortaya çıkarmak ve önündeki sorunları çözmek istediklerini söyledi.
Uluslararası sistemin ciddi bir dönüşümden geçtiğini kaydeden Fidan, çözülemeyen çatışmaların enerji fiyatları, göç, ticaret, terörizm ve gıda güvenliği üzerinden diğer bölgelere de yayılan etkiler oluşturduğunu belirtti.
Fidan, "Türkiye ve ABD, tüm bu krizlere birlikte yanıt verebilmek için deneyime, kapasiteye, diplomatik erişime ve en önemlisi siyasi iradeye sahip" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2025'te Washington DC'ye, Trump'ın ise bu yıl Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyaretlerin ikili ilişkileri her alanda ilerletme konusundaki ortak kararlılığı ortaya koyduğunu söyleyen Fidan, bu temasların uzun süredir devam eden sorunlarda ilerleme sağlanmasına yardımcı olduğunu ifade etti.
Ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı
Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin ticaret ve yatırımlar açısından büyümeye devam ettiğini söyleyen Fidan, ikili ticaret hacminin yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını belirtti.
2025 yılında ABD'nin Türkiye'nin üçüncü büyük ihracat pazarı ve dördüncü büyük ithalat kaynağı olduğunu aktaran Fidan, dengeli ticaret yapısının ilişkileri daha da büyütmek için sağlam bir temel oluşturduğunu söyledi.
Fidan, hedeflerinin yüksek katma değerli üretimi ve ekonomik güvenliği destekleyen daha kapsamlı bir ekonomik ortaklık olduğunu belirterek bu hedef için özellikle ilave tarifeler başta olmak üzere mevcut engellerin kaldırılması gerektiğini ifade etti.
Savunma ve enerji iş birliğinde kısıtlamaların kaldırılması çağrısı
Türkiye-ABD ilişkilerinin güçlü ayaklarından birinin savunma iş birliği olduğunu belirten Fidan, devam eden sorunların çözülmesi ve iş birliğini sınırlayan kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini söyledi.
Fidan, bu tür kısıtlamaların iki müttefik arasında bulunmaması gerektiğini belirterek Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump'ın mevcut siyasi iradeyi somut sonuçlara dönüştürme konusunda kararlı olduğunu dile getirdi.
Enerjinin de iki ülke arasında yakın iş birliği açısından önemli alanlardan biri olduğunu ifade eden Fidan, ABD'nin Türkiye'nin önde gelen enerji tedarikçilerinden biri haline geldiğini ve uzun vadeli anlaşmaların bu ilişkiyi güçlendirdiğini söyledi.
Fidan, Türkiye ile ABD arasındaki sağlam ikili ilişkilerin Orta Doğu'dan Kafkasya'ya ve Balkanlar'a kadar bölgesel barış ve güvenlik için de önemli bir temel oluşturduğunu belirtti.
Suriye ve Gazze mesajı
Orta Doğu'da ortak çıkarın güvenlik ve refah sağlayabilecek kapasitede egemen ve istikrarlı devletlerin bulunması olduğunu söyleyen Fidan, bunun Suriye ve Irak'tan başladığını ifade etti.
Ulusal kurumların güçlendirilmesini ve terör örgütlerinin faaliyet gösterebileceği alanların ortadan kaldırılmasını hedeflediklerini belirten Fidan, "Terörizmden arındırılmış ve toprak bütünlüğü korunmuş bir Suriye, bölgesel güvenlik ve refah açısından önemli bir ilerleme olacaktır" dedi.
Bölge ülkelerinin kendi coğrafyalarının güvenliği ve istikrarı konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini söyleyen Fidan, bu anlayış doğrultusunda Pakistan ve Suudi Arabistan ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı kurduklarını söyledi.
Fidan, söz konusu yapının bölgesel sahiplenme ve güvenlik iş birliği açısından kurumsal bir temel sunduğunu belirterek Trump'ın girişime verdiği desteği memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
İran Savaşı, Yemen'deki çatışma ve İsrail'in bölgedeki politikalarının birbirini besleyen tehditler oluşturduğunu savunan Fidan, bu sorunlarla mücadelede ABD ile yakın iş birliğinin gerekli olduğunu söyledi.
Fidan, "ABD'nin, hem bölgesel hem de küresel barış ve istikrarı zedeleyen politikalarına son vermesi için İsrail üzerinde nüfuzunu daha fazla kullanmasını bekliyoruz" dedi.
Gazze'de yaşananları "soykırım" olarak nitelendiren ve Filistinli sivillere yönelik saldırıların küresel vicdanı derinden yaraladığını söyleyen Fidan, Filistin meselesine kalıcı çözüm bulunmasının Orta Doğu'nun ve daha geniş bölgenin istikrarı açısından önemini koruduğunu ifade etti.
Türkiye'nin Trump'ın Gazze krizini sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediğini belirten Fidan, barış planında yer alan taahhütlerin artık eksiksiz uygulanması gerektiğini söyledi.
Ukrayna'dan Balkanlar'a diplomasi vurgusu
Fidan, Karadeniz'de gerilimin azaltılması, seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve bölgenin sorun kaynağı yerine iş birliği alanına dönüştürülmesini hedeflediklerini belirtti.
Ukrayna'da kalıcı barış için diyalog ve diplomasiyi desteklediklerini söyleyen Fidan, Türkiye'nin hem Kiev hem de Moskova ile iletişim kanallarını açık tuttuğunu aktardı.
Balkanlar'da Bosna Hersek ile Sırbistan-Kosova hattındaki gerilimlerin derinleşmeden ele alınması gerektiğini belirten Fidan, yakın koordinasyon ve önleyici diplomasinin bölgedeki kırılgan istikrarın korunmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Fidan, Türkiye'nin yaklaşımını meşru kurumların güçlendirilmesi, bölgesel sahiplenmenin desteklenmesi ve güvenlikle ekonomik fırsatlar arasında güçlü bağ kurulması şeklinde özetledi.
Türkiye-ABD ilişkilerinin 100. yılına yaklaşırken geçmiş tecrübenin iki ülkenin birlikte neler başarabileceğini gösterdiğini söyleyen Fidan, Erdoğan ile Trump arasındaki ilişkinin oluşturduğu ivmenin farklı bölgeler ve başlıklardaki iş birliğini kurumsallaştıracağını düşündüğünü belirtti.
Libya, Sudan ve Afrika'nın diğer bölgelerindeki krizlere de değinen Fidan, Türkiye-ABD iş birliğinin uzun süre devam eden çatışmalarda somut sonuçlar üretebileceğini savundu.
Fidan, "ABD ile diplomatik ilişkilerimizin 2'nci yüzyılında hedefimiz; Türk-Amerikan ortaklığını küresel barış ve istikrarın daha büyük yararı için kullanmaktır" ifadelerini kullandı.
SİYASET 22 Eylül 2026 Salı, 11:15
Benzer Haberler