Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan'a gayri askeri statüdeki adaları silahlandırmaktan vazgeçmesi çağrısında bulunarak Türkiye'nin yaklaşımının yanlış anlaşılmaması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi'nin ardından Türkiye'ye dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan, Yunanistan'ın gayri askeri statüdeki adaları silahlandırmasına tepki göstererek, Türkiye'nin serinkanlı tutumunun zayıflık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Erdoğan, "Türkiye'nin serinkanlı ve sağduyulu yaklaşımını her kim bir acziyet olarak okuyorsa, açık söylüyorum, vahim bir hata yapıyor demektir. Yunanistan, girdiği bu yanlış yoldan dönmeli, gayri askeri statüdeki adaları silahlandırmaktan vazgeçmelidir" dedi.
Şanghay İşbirliği Teşkilatı ve Türkiye'nin yaklaşımı
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi'ne katılan Erdoğan, Türkiye'nin teşkilatla ilişkilerine yönelik değerlendirmelerde bulundu. Yaklaşık 30 yıl önce "Şanghay Beşlisi" adıyla kurulan yapının bugün yaklaşık 30 ülke ve uluslararası kuruluşu bir araya getiren büyük bir bölgesel teşkilata dönüştüğünü ifade etti.
Teşkilatın Asya Pasifik ile Orta Doğu'yu aynı yapı içinde buluşturan tek oluşum olduğunu söyleyen Erdoğan, toplam ekonomik büyüklüğün 35 trilyon dolara, temsil edilen nüfusun ise 4 milyarın üzerine çıktığını belirtti. Türkiye'nin teşkilat üyesi ülkelerle yıllık ticaret hacminin 150 milyar dolara yaklaştığını aktaran Erdoğan, gelişen ekonomi ve Doğu ile Batı arasındaki stratejik konum nedeniyle bu coğrafyayla ilişkilerin geliştirilmesine önem verdiklerini söyledi.
Erdoğan, 2019'da duyurulan "Yeniden Asya" girişiminin de bu yaklaşımın bir sonucu olduğunu ifade etti. Şanghay İşbirliği Teşkilatı ile Türkiye'yi yakınlaştıran unsurlardan birinin bölgesel sahiplenme kültürü olduğunu belirten Erdoğan, zirvede çok taraflılık ve iş birliğini temel alan diplomatik anlayışını anlatma fırsatı bulduğunu kaydetti. Küresel adalet, istikrar ve sürdürülebilir kalkınmayla bağlantılı iklim değişikliği ve enerji alanlarındaki çalışmalar hakkında da bilgi verdiğini söyledi.
"Bizimle aynı değerlere sahip her girişimin doğal parçası olmayı sürdüreceğiz"
Zirve sırasında Azerbaycan, Kırgızistan ve Rusya Federasyonu liderleriyle görüştüğünü belirten Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin de aralarında bulunduğu çeşitli muhataplarla fikir alışverişinde bulunduğunu aktardı.
Türkiye'nin coğrafi konumu nedeniyle hem Asya hem Avrupa ile ilişkilerini geliştirmeye devam edeceğini belirten Erdoğan, "Bizimle aynı değerlere sahip her girişimin doğal parçası olmayı sürdüreceğiz" dedi. Bölgedeki çatışma ve krizlerin uluslararası hukuk çerçevesinde diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesine yönelik tutumlarını sürdüreceklerini ifade etti.
Türkiye'nin Doğu ve Batı ile ilişkileri
Bişkek Zirvesi'nde alınan kararların ekonomik ilişkiler üzerindeki etkisi ve Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Teşkilatı'na tam üyelik ihtimali sorulan Erdoğan, zirvenin Türkiye'nin ekonomik, siyasi ve stratejik seçeneklerini çeşitlendirme iradesini ortaya koyduğunu söyledi.
Çin'den Orta Asya'ya, Rusya'dan Güney Asya'ya kadar uzanan geniş bölgede Türkiye açısından önemli ticari ve ekonomik fırsatlar bulunduğunu ifade eden Erdoğan, son yıllarda teşkilatla ilişkilerde kayda değer ilerleme sağlandığını belirtti.
Erdoğan, "Türkiye, hem Batı hem de Doğu ile dengeli ilişkiler geliştirebilen, bağlarını da bu ölçüde derinleştirebilen bir ülke" ifadelerini kullandı. Şanghay İşbirliği Teşkilatı ile ilişkilerin daha ileri seviyelere taşınmasının mümkün olduğunu söyleyen Erdoğan, olası üyeliğin Batı'dan kopuş anlamına gelmeyeceğini vurguladı. Erdoğan, Türkiye'nin 360 derecelik bir bakış açısıyla kendi ağırlığını artırmayı hedeflediğini belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşı için barış mesajı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmeye de değinen Erdoğan, toplantıda Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmelerin ele alındığını söyledi. Görüşmenin oldukça samimi ve verimli geçtiğini aktaran Erdoğan, enerji, ticaret, turizm ve yatırım başta olmak üzere iki ülke arasında birçok alanda iş birliği bulunduğunu ifade etti.
Türkiye'nin milyonlarca Rus turisti ağırladığını belirten Erdoğan, daha önce Almanya'nın da bu alanda önemli bir konumda olduğunu ancak Rus turist sayısının Almanya'yı geçtiğini söyledi.
Erdoğan, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona ermesini hem kendisinin hem Putin'in istediğini belirterek, "Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın bir an önce barışla neticelenmesi bizim de Sayın Putin'in de beklentisidir" dedi.
Türkiye'nin bölgedeki çatışmaların barışçıl yollarla çözülmesine katkı sunmaya devam edeceğini belirten Erdoğan, savaşın taraflar, bölge ve dünya açısından olumlu bir sonuç ortaya koymadığını söyledi. Barış için gereken her türlü çabayı göstermeye hazır olduklarını ifade etti.
Mekke İttifakı için teknik çalışmalar başladı
Erdoğan, İstanbul'da yapılan Mekke İttifakı'nın ilk toplantısını da değerlendirdi. İttifakın somut adımlarını oluşturmak amacıyla Strateji, Siyaset ve Askeri Komitesi'nin toplandığını belirten Erdoğan, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının toplantıda bir araya geldiğini söyledi.
İttifakın işlerlik kazanması için sekreteryasının kurulmasının öncelikli konular arasında bulunduğunu ifade eden Erdoğan, siyasi ve askeri başlıkların yanı sıra savunma sanayii, askeri eğitim, standardizasyon, askeri tehditler ile imkan ve kabiliyetlerin paylaşılması gibi konuların ele alındığını aktardı.
Erdoğan, "Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye dengesi birçok aktörün açıktan bu ittifakı eleştirmesini zorlaştırıyor" dedi. İttifakın bölgede istikrar ve güvenliği güçlendirme amacı taşıdığını belirten Erdoğan, Türkiye'nin iki ülkeyle birlikte çalışmalarını sürdüreceğini kaydetti.
"Terörsüz Türkiye" sürecinde takvim vurgusu
"Terörsüz Türkiye" sürecinin ne zaman tamamlanacağına ilişkin soruyu yanıtlayan Erdoğan, böyle bir süreç için kesin bir takvim açıklanmasının mümkün olmadığını söyledi. Sürece bir zaman çizelgesinden ziyade ulaşılması gereken bir hedef olarak baktıklarını belirten Erdoğan, devletin bu doğrultuda yol haritası ve planının bulunduğunu ifade etti.
İlgili kurumların koordinasyon içinde çalıştığını belirten Erdoğan, Meclis'te oluşan güçlü mutabakatın önemine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında kurulan takip kurulunun da yasal görevler kapsamında atılacak adımları planlamaya başladığını aktardı.
Erdoğan, yasanın uygulanabilmesi için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye sürecinin gerçekleşmesi gerektiğini söyledi. Bu sürece ilişkin tespit ve teyit yöntemlerinin belli olduğunu belirten Erdoğan, çalışmaların aşamalı biçimde ilerlediğini kaydetti.
İç cephe ve toplumsal bütünleşme mesajı
İç cephenin güçlendirilmesi sürecinde bazı söylemlerin zarar oluşturabileceğine ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, konuya dar bir çerçeveden yaklaşılmaması gerektiğini ifade etti. Kardeşliğin korunması, sorumluluk ve sağduyu temelinde hareket edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, toplumsal bütünleşmeye zarar verecek ve geçmişte terörün oluşturduğu fay hatlarını yeniden harekete geçirebilecek yaklaşımlara izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, "Bilinsin ki; toplumsal bütünleşmeye hizmet etmeyen her söylem, kaosa katkı sağlar, başka herhangi bir işe yaramaz" dedi. Sürecin toplum tarafından desteklendiğini belirten Erdoğan, iç cephenin güçlendirilmesinin farklılıkların ortadan kaldırılması anlamına gelmediğini vurguladı.
Türkiye paydasında farklılıklarla birlikte kenetlenmeyi "Büyük Türkiye Mutabakatı" olarak tanımlayan Erdoğan, hedefe ulaşmak için ne yaptıklarının farkında olarak ilerlediklerini söyledi.
"Terör defteri artık kapanmalı"
PKK'nın Suriye'deki yapılanması YPG-PYD'nin fesih kararıyla ilgili görüşleri sorulan Erdoğan, açıklanan karardan memnuniyet duyduğunu belirtti. Entegrasyon sürecinin sağlanmasını olumlu karşıladıklarını ifade eden Erdoğan, kararın sahadaki uygulanışının hem Suriye hem de Türkiye tarafından takip edildiğini söyledi.
Suriye'nin tüm unsurlarıyla birlik ve bütünlük içinde olmasının Türkiye'nin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Erdoğan, bunun ülkedeki sürdürülebilir kalkınma ve kapasite artışı açısından da önem taşıdığını ifade etti. Türkiye'nin Suriyelilerin yanında olmaya devam edeceğini söyleyen Erdoğan, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın zor süreçleri başarıyla yönettiğini belirtti.
Erdoğan, Suriye'deki entegrasyon ve halkın kısa sürede elde ettiği kazanımlar konusunda umutlu olduğunu belirterek, bu sürecin Türkiye ve Suriye'nin yanı sıra bölge genelinde de yeni bir dönem başlatabileceğini söyledi. Erdoğan, "Terör defteri artık kapanmalı, silahın, şiddetin devri artık kapanmalı" ifadelerini kullandı.
ABD'nin Suriye yaklaşımına ilişkin değerlendirme
ABD'nin Suriye'nin bütünlüğünü korumaya yönelik açıklamalarına ilişkin değerlendirmede bulunan Erdoğan, Türkiye'nin Suriye konusunda uzun süredir savunduğu görüşlerin değişmediğini söyledi. Suriye'nin terör örgütlerinin faaliyet alanına dönüşmemesi gerektiğini daha önce de dile getirdiklerini belirten Erdoğan, ülkedeki istikrarsızlığın bölgeye yayılabileceği uyarısında bulunduklarını aktardı.
Erdoğan, "Amerika da artık Suriye'nin gerçeklerinin farkına vardı" dedi. Suriye halkının ağır bedeller ödediğini ancak ülkesine sahip çıktığını belirten Erdoğan, şimdi ülkenin yeniden inşası için çalışıldığını söyledi.
Suriye'nin yeniden imarına destek çağrısında bulunan Erdoğan, komşu ülkeler ile Suriye'ye dost devletlerin bu çalışmalara katkı sunması gerektiğini ifade etti. Suriye'nin iç barışını hedef alan provokasyonlara karşı da dikkatli olunması gerektiğini belirten Erdoğan, istikrara ulaşmanın yolunun fitne unsurlarının ortadan kaldırılmasından geçtiğini söyledi.
F-35 programı için görüşmeler sürüyor
Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi konusunda ABD ile yürütülen sürece ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Putin ile yaptığı görüşmede ikili gündemde bulunan konuların tamamını ele aldıklarını söyledi.
Erdoğan, "Türkiye, F-35 programının ortaklarından biriydi. Bu program kapsamında ciddi katkılar sundu. Türkiye'nin programa tekrar dahil olması konusunda görüşmelerimiz sürüyor" dedi. ABD'deki sürecin tamamlanmasının ardından konunun geride bırakılabileceğini ifade eden Erdoğan, Türkiye'nin savunma alanındaki kendi projelerinden vazgeçmeyeceğini de vurguladı.
KAAN projesinin sürdüğünü ve yerli hava savunma sistemlerinin geliştirilmeye devam ettiğini belirten Erdoğan, Türkiye'nin savunma alanındaki seçeneklerini artırdığını söyledi.
Karadeniz'de ticari gemilerin güvenliği
Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Karadeniz'de ticari gemilerin zaman zaman hedef olması da Erdoğan'a soruldu. Türk bayraklı veya Türk işletmecilerin kullandığı gemilerin yanı sıra Karadeniz'deki tüm sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin Türkiye açısından önemli olduğunu belirten Erdoğan, taraflar arasındaki çatışmanın sivillerin ve ticari faaliyetlerin güvenliğini tehdit edecek noktaya ulaşmaması gerektiğini söyledi.
Sorunun giderek daha fazla zarar verdiğini ifade eden Erdoğan, "Karadeniz'de ticari deniz taşımacılığının güvenliğini kalıcı şekilde sağlayacak bir mekanizmaya ihtiyaç var" dedi. Tahıl krizinin özellikle Afrika kıtasında yeniden ortaya çıktığını belirten Erdoğan, sorun daha fazla büyümeden girişimde bulunulması gerektiğini söyledi.
Yunanistan'a adalar üzerinden uyarı
Yunanistan'ın son dönemde Türkiye'ye yönelik adımları ve gayri askeri statüde bulunan adaları silahlandırmaya devam etmesi hakkındaki soruya yanıt veren Erdoğan, Türkiye'nin Yunanistan'la iyi komşuluk ilişkileri temelinde hareket etmek istediğini söyledi.
Türkiye'nin bugüne kadar samimi ve yapıcı bir tutum sergilediğini belirten Erdoğan, Yunanistan'ın Türkiye'nin kimsenin toprağında gözü olmadığını ancak kendi haklarının ihlal edilmesine de izin vermeyeceğini anlaması gerektiğini ifade etti.
Uluslararası anlaşmaların yok sayılmasının hiçbir taraf açısından fayda sağlamayacağını belirten Erdoğan, Türkiye'nin sakin ve sağduyulu tutumunun yanlış yorumlanmaması gerektiğini yineledi.
"Türkiye'nin serinkanlı ve sağduyulu yaklaşımını her kim bir acziyet olarak okuyorsa, açık söylüyorum, vahim bir hata yapıyor demektir. Yunanistan, girdiği bu yanlış yoldan dönmeli, gayri askeri statüdeki adaları silahlandırmaktan vazgeçmelidir."
Erdoğan, Türkiye'nin bölgede barış, güvenlik ve istikrarın korunması için çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
Ömer Faruk Daşkın
SİYASET 02 Eylül 2026 Çarşamba, 17:29
Benzer Haberler