Günümüzde birçok kişide görülen yüksek tansiyonun tedbir alınmadığı takdirde felç ile sonuçlanabileceği belirtiliyor. Burtom Biyofiz Mudanya Tıp Merkezi Dahiliye Bölümü Dr. Güler Saltıklar çağımızın en sinsi hastalıklarından biri olan tansiyon hakkında önemli bilgiler verdi. Dr. Güler Saltıklar tansiyonun kişilerin günlük hayatını etkilediğini söylerken yüksek tansiyonun inmeye bile neden olabileceğini dile getirdi. TANSİYON NEDİR? Tansiyon, bütün atardamar sistemi içindeki kan basıncı olarak tanımlanır. Büyük tansiyon, kalbin kanı atardamar sistemine pompaladığında oluşan kan basıncıdır. Küçük tansiyon ise, kalp gevşemeye geçtiğinde oluşan kan basıncıdır. Yani kısacası kalbin kasılması sırasında büyük tansiyon, gevşemesi sırasında ise küçük tansiyon oluşmaktadır. Tansiyonunun kelime anlamı gerilim ve basınçtır. Atardamar sistemi içinde oluşan tansiyon halk arasında bilinen tansiyondur. Bununu yanı sıra akciğer damarları içinde bir tansiyon vardır. Buna da “pulmoner tansiyon” denir. Bütün bunlara ek olarak bir de toplardamar sistemi içinde bir tansiyon mevcuttur. Buna da “venöz tansiyon” adı verilir. Bizim konumuz halk arasında kısaca tansiyon denilen atardamar tansiyonudur. İDEAL TANSİYON NEDİR? Dünya Sağlık Örgütü’nün normal tansiyon limitleri olarak belirlediği limitler var. Bu limitlere göre 120’ye 80 yani normal tansiyondur. Bu bütün ırklar, uluslar, cinsiyetler arasında ortalama normal tansiyon olarak kabul edilir. Büyük 135 mmHg (milimetre civa), küçük 85 mmHg üzeri ise hipertansiyon olarak adlandırılır. Büyükte 120-135 arası, Küçükte ise 80-85 arasını pre-hipertansiyonolarak adlandırmaktayız. TANSİYON KİŞİYE GÖRE DEĞİŞEBİLİR! Peki herkesin tansiyonu yukarıda belirtildiği gibi mi olmak zorundadır? Hayır. Bu veriler ortalama verilerdir. Ama örneğin bazı kadınlar gençliklerini 90/60 tansiyon ile geçirebilirler. İlerleyen yaşlarda bu kadınlar için 120/80 gibi genel olarak normal kabul edilen tansiyon da hipertansiyon olarak adlandırılabilmektedir. Bazen 130/80 de hipertansiyon olabilir. Bazı durumlarda, örneğin 80 yaş üzerinde yaşa bağlı olarak damarların elastikiyeti azaldığı için sorunlar çıkabilir. Kalp, kanı damarlara pompaladığında, genç yaşta olan kişilerde elastik damarlar genişlediği için çok basınç artışı olmaz. Ancak 80 yaş üzerinde elastikiyet kaybolur, ayrıca damarlarda kireçlenme görülür. Bu nedenlerden dolayı da bu yaşta olanlar için 140-150- 160 mm Hg düzeyindeki büyük tansiyon normal olabilir. TANSİYON NEDEN YÜKSELİR? Olguların yaklaşık %90’ında yüksek tansiyonun nedeni bilinmemektedir. Bu tür yüksek tansiyona “esansiyel hipertansiyon” denir. Esansiyel yüksek tansiyonun nedenleri bilinmemekle birlikte, bu rahatsızlığa yakalanma riskinizi arttırdığına dair güçlü kanıtlar olan bazı risk faktörleri mevcuttur. Obezite, egzersiz yapmama, yağlı yiyecekler yeme, fazla tuz tüketme ve sigara içme bu faktörler arasında sayılabilir. Yaşlandıkça da tansiyonunuz yükselir. Yüksek tansiyon ailesel bir rahatsızlık olarak görülür ve özelikle Güney Asya ve Afro-Karayip kökenli kimselerde daha yaygın olarak görülür. Yüksek tansiyona böbrek hastalığı, hormonal rahatsızlıklar, aşırı alkol tüketimi ve doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçlar da neden olabilir. YÜKSEK TANSİYONUN NEDEN OLDUĞU SORUNLAR Yüksek tansiyon ihmal edilmemelidir. Bu rahatsızlıktan kaynaklanan komplikasyonlar diğer hastalıklara kıyasla daha fazla ölüme ve ağır sakatlıklara neden olabilir. Sürekli yüksek tansiyon kan damarlarınıza zarar verecektir, bu da beyninize giden kan beslemesinin bloke olması ya da damarların yırtılmasına neden olabilir. Her iki durum da inmeye sebep olabilir. Yüksek tansiyon, daha fazla çalışıp vücudunuza kan pompalamak zorunda olduğundan kalbinize de zarar verir. Bu kalp hastalıklarına, hatta kalp krizine neden olabilir. Yüksek tansiyon böbreklerinizdeki ince damarlara zarar vererek gerektiği şekilde çalışmalarını engelleyebilir. Bu da yorgunluk, ayak bileklerinde şişlik ve ciltte kaşıntı gibi belirtilere neden olabilir. YÜKSEK TANSİYONDAN KORUNMA Yüksek tansiyondan ve buna bağlı kardiyovasküler hastalık riskinden korunmanın en iyi yolu sağlıklı beslenmek, sağlıklı bir kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak, fazla miktarda alkol almamak ve sigaradan uzak durmaktır. Düşük yağ içeren, lif yönünden zengin, bol taze meyve ve sebzenin (günde en az 5 porsiyon) yanı sıra tam tahılları da içeren bir beslenme önerilir. Günlük olarak tükettiğiniz tuz miktarını 6 gramdan fazla olmayacak şekilde sınırlandırmanız gerekir çünkü çok fazla tuz tüketmek tansiyonunuzu yükseltir. Bir çay kaşığı dolusu tuz yaklaşık 6 gramdır. Düzenli egzersiz kalp ve dolaşım sisteminizin daha güçlü olmasını sağlar; kolesterolünüzü düşürür ve tansiyonunuzu sağlıklı bir düzeyde tutar. İnsanların çoğunluğu için haftada en az beş defa olmak üzere 30 dakikalık tempolu egzersiz önerilir.
GÜNDEM 13 Aralık 2016 Salı, 10:38
Benzer Haberler