Cezayir Ulusal Halk Meclisi, Fransa'nın 1830-1962 arasındaki sömürgecilik dönemini "suç" ilan eden yasa tasarısını oybirliğiyle kabul etti. Cezayir, Fransa'dan resmi özür ve tazminat talep ederken; Fransa Dışişleri Bakanlığı kararı "düşmanca bir adım" olarak niteledi.
Cezayir Ulusal Halk Meclisi'nde Fransa'nın 1830'dan 1962'ye kadar Cezayir'de yürüttüğü sömürgecilik faaliyetlerini suç ilan eden yasa tasarısı oybirliğiyle kabul edildi. Oturuma Meclis Başkanı İbrahim Boughali başkanlık ederken, milletvekillerinin Cezayir bayraklı atkılarla oylamaya katıldığı ve kabul anında "Çok yaşa Cezayir" sloganları attığı bildirildi. Meclis ayrıca Paris yönetiminden sömürgeci geçmiş nedeniyle resmi özür ve tazminat talebinde bulundu.
Meclis Başkanı Boughali, yasanın hem iç hem de dış kamuoyuna mesaj niteliği taşıdığını belirterek, "Cezayir'in ulusal hafızası ne silinebilir ne de pazarlık konusu haline getirilebilir" ifadelerini kullandı. Boughali, tasarının kabul edilmesinin ardından milletvekillerini Cezayir ulusal marşı için saygı duruşuna davet etti.
Fransa: "Açıkça düşmanca bir adım"
Fransa Dışişleri Bakanlığı, yasa tasarısının kabulünü eleştirdi. Açıklamada kararın, "Fransa-Cezayir diyaloğunu yeniden başlatma arzusuna ve geçmişe ilişkin çalışmaları yatıştırmaya yönelik açıkça düşmanca bir adım" olduğu savunuldu. Paris yönetimi, güvenlik ve göç başta olmak üzere öncelikli çıkarlar için Cezayir ile diyaloğu sürdürme çabalarının devam ettiğini belirtti.
"Tarihi dönüm noktası" vurgusu
Meclis tarafından "tarihi bir dönüm noktası" olarak değerlendirilen yasada, Fransa'ya Cezayir'deki sömürgeci geçmişi ve bunun yol açtığı trajediler nedeniyle "yasal sorumluluk" yüklendiği ifade edildi. Tasarıda nükleer denemeler, yargısız infazlar, fiziksel ve psikolojik işkence ile kaynakların sistematik yağmalanması gibi eylemler sömürge döneminde işlenen suçlar arasında sayıldı. Ayrıca maddi ve manevi zararlar için "tam ve adil tazminatın" Cezayir devleti ve halkının vazgeçilmez hakkı olduğu vurgulandı.
Uzmanlar, yasanın Fransa açısından bağlayıcı olmadığını ancak siyasi ve sembolik etkisinin büyük olduğunu, ilişkilerde kopuşa işaret edebileceğini belirtiyor. Fransa'nın Haziran 2024'te Fas'ın Batı Sahra bölgesindeki özerklik planını tanımasından bu yana iki ülke ilişkilerinin daha da gerildiği kaydediliyor.
Fransa'nın Cezayir geçmişi
Fransa'nın 1830'da Cezayir'i işgale başladığı ve 1962'de çekilene kadar işkence, katliam ve ekonomik kaynakların sömürülmesi gibi uygulamalarla ülkede derin izler bıraktığı ifade edildi. Cezayir'in 1954-1962 yıllarında verdiği bağımsızlık savaşı sırasında can kaybının 1,5 milyon olduğu belirtiliyor.
DÜNYA 25 Aralık 2025 Perşembe, 09:36
Benzer Haberler