ABD'den İran'a net mesaj: Anlaşma için zenginleştirme kapasitesi düşmeli

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Alaska'daki seçim kampanyası gezisinin ardından verdiği röportajda İran ile devam eden kriz, nükleer müzakereler ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Washington'ın Tahran ile bir anlaşmaya hâlâ açık olduğunu söyleyen Vance, bunun için İran'ın nükleer zenginleştirme kapasitesinde anlamlı ve somut bir azaltıma gitmesi gerektiğini belirtti.

"Neden yüzde 60 zenginleştirilmiş yakıta ihtiyacınız var?"

İran'ın nükleer silah üretmeyeceğini göstermesi gerektiğini ifade eden Vance, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyuma dikkat çekti.

Vance, "Eğer nükleer silah istemiyorsanız o zaman neden yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yakıta ihtiyacınız var? Nükleer silah yapmamaya bağlılığınızı göstermek istiyorsanız yüksek oranda zenginleştirilmiş yakıt üretmeyin" dedi.

İran'ın yalnızca sözlü güvence vermesinin yeterli olmayacağını savunan Vance, "Bence nükleer silah yapmamaya bağlılıklarını göstermek istiyorlarsa zenginleştirme kapasiteleri konusunda anlamlı bir şey yapmalılar" ifadelerini kullandı.

"Eylemleri sözlerle takas etmeyeceğiz"

ABD'nin İran ile diplomatik anlaşmaya kapıyı tamamen kapatmadığını vurgulayan Vance, Tahran yönetiminden nükleer program konusunda somut taviz beklediklerini söyledi.

Vance, "Eylemleri sözlerle takas etmeyeceğiz" diyerek İran'ın atacağı adımların müzakerelerin geleceği açısından belirleyici olacağını ifade etti.

Reuters'a verdiği röportajda Vance, İran'ın zenginleştirme kapasitesinde "anlamlı" bir azaltımın Washington'ın temel şartlarından biri olduğunu belirtti.

"İran'da kararların nasıl alındığı tam olarak net değil"

Vance, müzakerelerde karşılaştıkları sorunlardan birinin İran'daki karar alma mekanizmasının Washington açısından yeterince açık olmaması olduğunu söyledi.

ABD'nin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmeler yürüttüğünü aktaran Vance, Dini Lider Ali Hamaney'in ölümünün ardından bu isimlerin İran'ın mevcut güç yapısı içinde ne ölçüde karar alma yetkisine sahip olduğunun belirsiz olduğunu savundu.

Vance, "Fark ettiğimiz şeylerden biri, İran'da kararların nasıl alındığının tam olarak net olmaması" dedi.

Washington yönetiminin İran'daki mevcut karar alma zinciri konusunda belirsizlik yaşadığı Reuters röportajında da yer aldı.

Mühimmat sıkıntısı iddialarını reddetti

Vance, savaş sahasındaki şartları değerlendirmek amacıyla saha komutanlarıyla kişisel görüşmeler gerçekleştirdiğini de söyledi.

ABD'nin "kritik seviyede mühimmat eksikliği" yaşadığı yönündeki iddiaları reddeden Vance, askeri kapasitenin yakından takip edildiğini ifade etti.

İran güçlerinin zaman zaman Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere saldırdığını belirten Vance, buna rağmen enerji ihracatının su yolu üzerinden tamamen engellenemediğini söyledi.

"Nihayetinde işleri yönlendiren Başkan'dır"

İran ile barış görüşmelerine liderlik edip etmediği sorulan Vance, sürece doğrudan dahil olduğunu ancak nihai karar merciinin ABD Başkanı Donald Trump olduğunu vurguladı.

Vance, "Kesinlikle sürecin içindeyiz. Nihayetinde işleri yönlendiren Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'dır" diye konuştu.

Ara seçimler ve 2028 sorusuna yanıt

ABD'de yaklaşan ara seçimlere de değinen Vance, İran ile devam eden krizin seçmenlerin Cumhuriyetçi adaylara vereceği desteğin önüne geçmemesi gerektiğini savundu.

Vance, Alaska'daki kampanya temasları sırasında dış politikanın yanı sıra enerji ve ekonomik konular üzerinde de durdu.

2028 yılında ABD başkanlığına aday olup olmayacağı sorusuna ise Vance, "Gerçekten bunun hakkında pek fazla düşünmedim" yanıtını verdi.