AB'den sosyal medyada çocuklar için yeni dönem: Günlük 1 saat sınırı

Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların sosyal medya ve diğer dijital platformlardaki güvenliğini artırmayı amaçlayan AB Çocuklar Yasası'nın yasama sürecine sunulduğunu açıkladı.

Tasarıya göre 13 yaşın altındaki çocuklar sosyal medya kullanamayacak. 15 yaşın altında kişisel sosyal medya hesabı açılamayacak. 13-15 yaş arasındaki çocuklar ise ebeveyn veya vasileri tarafından oluşturulan ve denetlenen sınırlı özelliklere sahip hesapları kullanabilecek.

Bu hesaplarda günlük kullanım süresi en fazla 1 saat olacak.

Avrupalıların yüzde 92'si daha fazla koruma istiyor

Ursula von der Leyen, basın toplantısında temmuz ayı verilerine göre Avrupalıların yüzde 92'sinin çocuklar ve gençlerin çevrim içi ortamda daha güçlü korunmasını istediğini söyledi.

Yaklaşık yüzde 70'lik kesimin ise siber zorbalık, şantaj ve çocukların çevrim içi ortamda cinsel amaçlarla kandırılması konusunda endişe taşıdığını belirtti.

Von der Leyen, Avrupa'daki gençlerin günde ortalama 4 ila 6 saat ekran başında kaldığını, sosyal medyayı 10 yaşından önce kullanmaya başlayanlarda bu sürenin 7-8 saate kadar çıktığını ifade etti.

"Sosyal medya çocukların gelişimine göre tasarlanmadı"

AB Komisyonu Başkanı, sosyal medya platformlarının çocukların refahı ve kişilik gelişimi gözetilerek geliştirilmediğini savundu.

Algoritmaların dikkat çekmek ve kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmak amacıyla tasarlandığını söyleyen von der Leyen, bağımlılık oluşturabilecek özelliklerin doğrudan iş modellerinin parçası haline geldiğini ifade etti.

Sosyal medyanın gelişmekte olan beyin ve kişilik üzerindeki etkilerine ilişkin güçlü bilimsel kanıtlar bulunduğunu belirten von der Leyen, uykusuzluk, depresyon, kaygı, kendine zarar verme ve bağımlılık davranışlarını olası sonuçlar arasında sıraladı.

"AB Çocuklar Yasası dijital dünyada sınırlar koyacak"

Von der Leyen, yeni düzenlemenin farklı yaş grupları için ayrı koruma seviyeleri getireceğini söyledi.

Düzenlemeye göre 13 yaş altındaki çocuklar sosyal medya kullanamayacak. 13-15 yaş arasındaki çocuklar yalnızca ebeveyn veya vasi tarafından oluşturulan mini hesaplarla platformlara erişebilecek.

15-18 yaş arasında ise platformlara "tasarım yoluyla güvenlik" yükümlülüğü getirilecek.

Platformlar güvenli olduklarını kanıtlayacak

Von der Leyen, yeni sistemde ispat yükümlülüğünün platformlara verileceğini belirtti.

Sosyal medya şirketlerinin, 18 yaş altındaki kullanıcılar için kullandıkları sistemlerin güvenli olduğunu kanıtlamaları gerekecek.

"Tasarım yoluyla güvenlik" kapsamında bağımlılık oluşturan özelliklere, manipülatif uygulamalara ve çocukları riskli davranışlara yönlendiren sistemlere izin verilmeyeceği açıklandı.

Kullanıcıların yaşlarının ise AB tarafından sertifikalandırılmış araçlarla doğrulanması planlanıyor.

Çocukların arkadaş listesi de sınırlandırılacak

13-15 yaş arasında kullanılabilecek mini hesapların ebeveyn veya vasiler tarafından yönetileceğini belirten von der Leyen, çocukların sosyal medya kullanımına sınırlı özelliklerle başlayacağını söyledi.

Bu hesaplarda binlerce kişiyle bağlantı kurulamayacak. Çocukların yalnızca ebeveynlerin tanıdığı ve bağlantı kurulmasını onayladığı kişilerle arkadaş olmasına izin verilecek.

Von der Leyen, bu sistemle çocukların hassas yaşlarda dijital dünyayı kontrollü biçimde keşfetmesinin amaçlandığını ifade etti.

Yabancılar çocuklara mesaj gönderemeyecek

AB Komisyonu'nun Teknolojiden Sorumlu Üyesi Henna Virkkunen de düzenlemenin detaylarını açıkladı.

Virkkunen, yabancı kişilerin çocuklara mesaj gönderemeyeceğini belirtti.

Çocukların kişiselleştirilmiş reklamlara veya geçmiş faaliyetlerine dayalı algoritmalara hedef olmayacağını söyleyen Virkkunen, bağımlılık oluşturan özelliklerin de yasaklanacağını ifade etti.

Yapay zeka sohbet botlarına da kural geliyor

Yeni güvenlik yükümlülükleri yalnızca sosyal medya platformlarını kapsamayacak.

Video paylaşım platformları, yapay zeka arkadaşları, yapay zeka sohbet botları ve çevrim içi video oyunları da AB Çocuklar Yasası kapsamındaki güvenlik kurallarına uymak zorunda olacak.

Virkkunen, yapay zeka sohbet botlarının çocukları duygusal olarak kendilerine bağımlı hale getirecek şekilde insan arkadaşlar gibi davranamayacağını söyledi.

Bu sistemlerin önceki sohbet geçmişlerini sonraki konuşmalara taşımasına izin verilmeyeceği, kullanıma sunulmadan önce risk testlerinden geçirileceği ve sonrasında da izleneceği açıklandı.

Avrupa Parlamentosu ve üye ülkeler onaylayacak

Ursula von der Leyen, düzenlemenin Avrupa genelinde çocukların dijital ortamda korunması konusunda yeni bir standart oluşturmasını hedeflediklerini söyledi.

Komisyon tarafından sunulan AB Çocuklar Yasası'nın yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkeler tarafından onaylanması gerekecek.